Hoe nieuwsgierigheid je paard helpt ontspannen

Je bent op wedstrijd en daar staat een bloembak naast de ring. Je denkt: “Ik hoop dat mijn paard die niet ziet staan straks.” Maar… het was ijdele hoop. Zowel in je eerste verkenningsrondjes als vanaf het belletje rinkelt geraak je niet mooi voorbij die bloembak. En je denkt bij jezelf: “Ben ik hiervoor om 5u ’s morgens opgestaan…?”

Wat als jouw paard als eerste reactie naar die bloembak zou gaan om effe te kijken wat dat gekke ding nu is? En er daarna zonder problemen voorbij zou rijden? Dat kan echt. Maar dat gaat hij of zij dit wel eerst moeten leren.

Wat hebben snorharen en een zelfzeker paard met elkaar te maken?!

Daarvoor moeten we helemaal naar het begin: Nieuwsgierigheid gecombineerd met het natuurlijk gedrag van je paard. Paarden zijn van nature uit heel gevoelsmatig ingesteld. Instinct is een factor waar je zeker al aan zal denken. Een tweede factor die vermoedelijk niet direct in je opkomt is het letterlijk voelen: snuffelen, ruiken, iets aanraken met zijn mond, schrapen op een bepaalde ondergrond.

Het is heel normaal dat je paard bij een nieuw voorwerp of in een nieuwe situatie alles op scherp heeft staan. Maar het is van enorm veel waarde hoe jij hem of haar leert hiermee om te gaan. Best gebeurt dit al in de jonge jaren van je paard. Als jouw paard niet van jongsaf bij jou is kan je nog steeds heel erg bij helpen om spanning te leren reguleren.

Nieuwsgierigheid als alternatief voor spanning

Eén van mijn favoriete manieren om dit aan te leren is om de nieuwsgierigheid van je paard in te zetten. In plaats van volledig op scherp te blijven staan kan je door hem te laten snuffelen, voelen en ruiken angst ombuigen van een vluchtreactie naar een nieuwsgierige reactie.

Gaat jouw paard soms van 0 naar 100 op de spanningsschaal?

Belangrijk om te onthouden is dat veel paarden die spanning opbouwen geen tussenstap kennen of het verleerd zijn. Ze gaan dan van 0 naar 100 bij iets onverwacht of dat ze niet kennen. Er lijkt geen tussenweg te zijn en eens ze onder hoogspanning staan is het heel moeilijk om ze er terug uit te krijgen.

Denk bijvoorbeeld aan je paard:

• die al begint te briezen als je de trailer af komt op onbekend terrein
• dat bijna door de draad zou gaan als zijn vriendje uit de wei wordt weg gehaald
• dat nooit over die ene hindernis met die gesloten hekjes durft 
• die met 4 benen in de lucht springt als er plots een auto de parking van stal op rijdt
• enz.

Ik ben er zeker van dat je zo wel een voorbeeld van jouw paard kan vertellen waarbij die op korte tijd enorm veel spanning opbouwt en daar dan vermoedelijk nog een beetje in blijft hangen ook.

Wat als jij je paard daar zelf enorm goed bij zou kunnen helpen? En dit door iets dat al in hem of haar aanwezig is te gebruiken: Hun natuurlijke instinct om te vluchten omzetten in nieuwsgierigheid, dat ook van nature aanwezig is, maar waarvan je paard vergeten is dat hij dat kan.

Hoe je paard nieuwsgierig maken

Als je niet in de mogelijkheid bent om je paard in een zo natuurlijk mogelijke omgeving te houden, dan is de kans reëel dat jouw paard het niet gewoon is om op ontdekking te gaan, zeker niet in spannende situaties. Je zal je vierbenige vriend hier dan terug aan moeten laten wennen.

One of my old time favourites tijdens de trainingen is mijn roze skippybal (zie foto). Deze zet ik dan ook bewust in om het trainingspaard nieuwsgierig te maken. Er zijn paarden die er onmiddellijk in beginnen bijten, maar de meeste paarden durven er zelfs niet naar kijken als ze er bij in de buurt staan.

En dan moeten we komen tot het ‘snorhaarmoment’.

Het bewuste moment dat je jouw paard kan vragen om toch al met 1 snorhaartje de roze skippybal te durven aanraken. En dit kan je zelfs een beetje een magische moment noemen want het is een echt kantelpunt in de training. Zodra je paard zijn snorharen er tegen durft te houden, volgen al snel de mond, er eens aan likken, misschien wel met de hoef ertegen duwen.

Als dat gebeurt zie je het zelfvertrouwen van je paard zo groeien. Dat is echt mooi om te zien en voor veel eigenaars toch wel een emotioneel momentje. Dus hoe belachelijk een oefening met een roze skippybal (of eender welk ander voorwerp) ook mag klinken, als je deze juist inzet kan je enorme stappen maken in je training en het zelfvertrouwen van je paard voor je neus zien groeien.

Het durven gebruiken van de snorhaartjes en weer op het gevoel afgaan is voor jouw paard noodzakelijk. Alle onnodige energie die verspild wordt aan te snel in de hoogste spanningsmodus gaan is een no-go voor je paard die liefst zoveel mogelijk energie wil sparen voor als het echt nodig is. Zet die nieuwsgierigheid daarom bewust in en zie je paard stoerder worden en beter omgaan met spannende situaties.

Zo houd je het haalbaar voor je paard en bereik je toch snel resultaat

Eén van de leukste dingen van paarden trainen, vind ik om je paard succes te laten ervaren. Maar het gevaar bestaat erin dat je dan enkel het einddoel in zicht houdt en zo belangrijke stappen overslaat waardoor het too much is voor je paard. Hoe kan je dan een succesvolle training voor je paard opzetten?

Het is niet gemakkelijk om de training zo op te bouwen dat je voldoende kleine stapjes inzet waar je paard mee om kan, maar tegelijk toch uitdaging genoeg biedt zodat hij of zij iets bijleert. Zo’n trainingsplan op maat voor je paard heb je niet in 1-2-3 bedacht en dan is het vaak fijn dat ik op zoek ga naar wat voor jullie het beste zal werken. 

Eerder had ik het over de oefening met de snorhaartjes. Dit kan voor veel paardeneigenaars een te kleine stap lijken en misschien zelfs een beetje een overbodige oefening. Toch bereik je net door de juiste, kleine, stapjes te nemen heel veel in 1 training. Ook als jij het type persoon bent dat ervan houdt om vooruit te gaan en erin te vliegen. 

Maar: kleine stappen nemen betekent zeker niet stil staan. Het betekent: de oefeningen voor jouw paard zo opzetten dat hij of zij ze aankan en er succes mee heeft. 

En als je dit principe onder de knie hebt, dan gaan jullie samen pijlsnel de goede richting uit. Bij te grote stappen zal je paard zich afsluiten, de situatie ‘ondergaan’ of zo veel spanning ineens krijgen waar die geen raad mee weet en dat het zelfs gevaarlijk wordt.

Voorbeelden uit de praktijk van paarden met veel stress

Volgende traingingspaarden hadden net dat kleine stapje nodig om hun zelfvertrouwen een boost te geven. Als je heel de achtergrond niet kent, lijken dit verwaarloosbare momentjes, maar als je mij al langer volgt dan weet je dat net deze zaken dikwijls de sleutel tot succes zijn en ervoor zorgen dat er nadien grotere stappen genomen kunnen worden.

• Caballero durfde een ritselende zak aan te raken die ik in mijn handen had
• Nacho kon het aan dat ik bij zijn schoft ging staan, zonder mijn hand uit te steken of iets speciaal te doen
• Lio durfde zijn hoofd laag bij de grond te houden in de buurt van enkele zwemnoodles
• Olaf kon een diepe zucht laten als ik met een zweepje over zijn flank bewoog
• Tombolo durfde zijn hoofd in de trailer te steken om te snuffelen terwijl die een kwartier eerder al op 50m afstand stond te briesen

Zo kan ik nog ettelijke voorbeelden aanhalen en dat maakt mijn job zo leuk om te doen. Ik help niet alleen de paarden aan meer zelfvertrouwen maar laat ook aan de eigenaars zien wat er mogelijk is. Je kan jouw paard echt zo ver krijgen om moeilijke dingen van hem te vragen. De manier waarop, dat is wel de doorslaggevende factor: zonder je paard te pushen, met afwisseling van spanning en ontspanning, door een positieve ervaring voor je paard. En dat allemaal met blijvend succes.

Nieuwsgierig naar hoe jij je paard kan leren ontspannen?

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. In mijn nieuwe online programma Horse³ leer je precies hoe je dit aanpakt:

• hoe spanning ontstaat nog voor je het ziet

• hoe je nieuwsgierigheid terug aanwakkert

• hoe je met je paard oefent op prikkels

• hoe je met kleine, slimme stapjes naar vertrouwen groeit

Wil je dit ook leren? Check hier alles over Horse³!
In dit online traject ga je aan de slag met wat je paard laat zien om zo beter te kunnen begeleiden in nieuwe of onverwachte situaties. Zo leer jij beter inschatten wanneer je paard te veel spanning heeft en krijgt je paard meer zelfvertrouwen in lastige situaties. En dat alles met aandacht voor het gedrag en de communicatie van je paard.

Ik kijk ernaar uit om samen met jou en je paard hiermee aan de slag te gaan.