Twijfelt je paard echt… of doet die gewoon lastig?
Sta je voor een hindernis, een plas, een trailer… en blijft je paard staan? Draait hij of zij net naast het obstakel of schuift wat opzij alsof die “per ongeluk” verkeerd loopt? Grote kans dat je denkt: “Komaan, doe het nu eens gewoon!” En toch is er op dat moment iets anders aan de hand: je paard twijfelt.
Niet omdat hij of zij stout is of koppig. Wel omdat je paard iets moeilijk vindt. En in plaats van direct in spanning te schieten, doet die eerst een veiligheidscheck.
Die check ziet er zo ‘normaal’ uit dat wij mensen hem vaak missen. Of eerder negeren omdat je er geen erg in ziet. Maar: als je deze twijfelmomentjes serieus neemt, heb je goud in handen. Want hier begint het echte werk. Hier bouw je vertrouwen. Hier vermijd je spanning voordat het te erg wordt.
5 twijfelmomentjes die je paard duidelijk toont, maar die jij waarschijnlijk mist
1. Stoppen en niet meer verder willen
Je paard komt tot stilstand, zonder veel drama. Gewoon: voetjes vastgeplakt. Misschien maar voor een seconde. Eventueel met wat getrek aan het halstertouw krijg je jouw paard verder. Vaak wordt dit gedrag benoemd als ‘geen zin hebben’ of ‘tegenwerken’. Maar eigenlijk is dit het eerste signaal dat je paard iets niet vertrouwt. Een lichte aarzeling.
2. Naast het voorwerp of obstakel willen lopen
Een klassieker bij trailerladen, hindernissen of bij vreemde ondergronden. Je paard wil niet over die rubberen mat maar ernaast. Niet rechtdoor de trailer in, maar net naast de laadklep. Niet door die grote plas, maar liever errond. Je paard wil dan niet stoppen of vluchten: hij of zij zoekt gewoon een alternatieve route die veiliger voelt. Op dat moment lijkt dat voor jouw paard een slimme keuze, eentje die niet altijd door jou gewenst is. En dat mag ook. Maar negeer dit twijfelmoment niet, het is een signaal waar je iets mee kan doen.
3. Leunen op één schouder, weg van het moeilijke
Bijvoorbeeld: de dierenarts staat links en je paard begint op de rechter schouder te hangen. Alsof hij of zij zich letterlijk weg wil buigen van wat spannend is. Dit soort ‘scheefhangen’ wordt dikwijls helemaal niet opgemerkt. Toch is het vaak een manier van je paard om te zeggen: “Ik ben er nog niet klaar voor.”
4. Traag gaan of plots vertragen
Je paard begint te slenteren, het tempo valt weg net voor een obstakel of hij of zij gaat ‘dichter bij jou lopen’. Dit is geen luiheid. Dit is een twijfelmoment. Het is iets wat ik tijdens trainingen regelmatig zie gebeuren. Waarom doet je paard dit dan? Vertragen kan je zien als een soort van tijd kopen. Je paard voelt dat er iets spannends aankomt en schakelt even naar ‘slow motion’ om te scannen: “Wat gaan we doen. Is dit veilig?”
5. Zich omdraaien
Een duidelijk maar vaak onderschat signaal: je paard draait zich weg van de situatie. Soms letterlijk een volledige 180°. Soms rustiger: hij of zij kijkt opzij, richt het hoofd af en draait zo rustig door. Hoewel het rustig gebeurt, moet je meestal wel serieus wat kracht zetten om je paard tegen te kunnen houden. Dit is vermijdingsgedrag en dus twijfel. Jouw paard zegt op dat moment: “Ik wil hiervan weg.”
Twijfel is géén ongehoorzaamheid. Het is een veiligheidscheck.
Als je paard twijfelt, is dat een goed teken. Het wil zeggen dat hij of zij nog nadenkt dan. Zodra je dat moment voorbijgaat zonder er iets mee te doen, begint de spanning op te bouwen: blokkeren, paniek, in die stress blijven hangen of letterlijk ervandoor gaan. Je paard denkt niet meer na op dat moment.
Twijfel is dus géén ongehoorzaamheid of koppigheid. Het is je paard die zelf probeert met de situatie om te gaan en aan jou duidelijk maakt dat er iets is.
Als je die twijfel kan opvangen ben je bezig met communicatie met je paard. Dan kan jij de switch gaan maken om op de juiste manier te begeleiden zodat je paard niet meer hoeft te aarzelen.
Wat kan jij dan doen in zo’n twijfelmoment?
Eerst en vooral: observeren.
Is dit gedrag iets dat je paard altijd doet? Of net iets dat in een nieuwe situatie voorkomt? Of misschien twijfelde je paard voordien niet en nu ineens wel.
Dat verschil is belangrijk. Want gedrag is contextafhankelijk. En twijfel komt altijd met reden. Probeer hierin een duidelijk onderscheid te maken. Als je paard bijvoorbeeld normaal gezien wel altijd door plassen gaat en morgen plots een hele grote plas ontwijkt, dan is de kans groot dat die er gewoon geen zin in heeft. Maar blijf het wel in het achterhoofd houden.
Dan: communiceer duidelijk en veilig.
Help je paard stap voor stap door de situatie, met kleine succesjes. Geef de kans om te ontdekken dat het wel lukt op een manier die haalbaar is voor jouw paard.
Verwacht niet dat je paard van de eerste keer over een zeiltje loopt of in de trailer huppelt. Kies een stapje dat oké is en bouw van daaruit verder. Dat lijkt misschien iets heel klein, maar voor je paard is zo een mini-succesje een overwinning.
Dit is jouw eerste stap om spanning te voorkomen
Wist je dat deze kleine twijfelmomentjes vaak de voorlopers zijn van echte spanning?
Een paard dat stopt, vertraagt of wegdraait geeft een duidelijk signaal. Als je daar niets mee doet, komt daarna de echte “Ik kan dit niet!” waarbij je paard heel veel spanningssignalen zal laten zien.
Eerst kleine signalen zoals oren naar achter gekanteld of groter zwiepen met de staart, maar snel daarop ook groter gedrag zoals wegspringen, beginnen trippelen of het hoofd dat naar alle kanten gaat.
Even in de spanning gaan kan ook geen kwaad, zolang jij weet wat je kan doen om je paard er weer uit te halen.
Daarom zijn de twijfelmomenten die je paard eerst laat zien zo waardevol. Ze zijn de ingang naar vertrouwen want jij neemt je paard serieus en zoekt dan een oplossing om te helpen op dat moment.
Wees je bewust dat als je met deze signalen van je paard niet aan de slag gaat, dat het dan echte patronen kunnen worden. Wat dan eerst een moment van twijfel was bij je paard om iets duidelijk te maken aan jou, wordt dan een patroon waar die telkens in vervalt.
Denk aan lostrekken als je je paard naar de wei brengt, al 10 meter op voorhand een bocht maken voor een hindernis bij het springen, telkens in dezelfde hoek van de piste angstig zijn, enz…
Video: Van twijfel naar volgen in 3 microstapjes
Wil jij leren hoe je twijfelmomentjes van je paard kan ombuigen naar vertrouwen?
Ik heb speciaal voor jou een gratis video opgenomen:
- Inzicht in observatie van twijfel
- Hoe je in kleine stapjes begeleidt
- En hoe je vertrouwen creëert door mini succesjes
In deze korte video leer jij waar het verschil zit tussen je paard ‘erdoor pushen’ en goed kunnen begeleiden. Ga er dus zeker mee aan de slag.
Ontdek hier hoe die 3 microstapjes eruit zien:
Als je dit soort inzichten waardevol vindt, dan ga je ook veel hebben aan mijn programma over paardengedrag en communicatie: Horse3. Maar begin gerust met de eerste stapjes in de video.